ਸਾਡੀਆਂ ਸੂਖਮ ਮਾਨਸਿਕ ਬਿਰਤੀਆਂ, ‘ਬਾਹਰ ਮੁਖੀ’ ਹੋ ਕੇ, ‘ਖਿੰਡ-ਪੁੰਡ’ ਯਾ ਗਵਾਚ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ‘ਬਾਹਰ ਮੁਖੀ ਖਿੰਡਾਓ’ ਵਿਚ, ‘ਗਿੱਝੇ’ ਹੋਏ ਮਨ ਦੀਆਂ ਬਿਰਤੀਆਂ ਨੂੰ ਇੱਕਠੀਆਂ ਕਰਕੇ, ਅੰਤਰ ਮੁਖੀ ਸਿਮਰਨ ਵਿਚ ਲਾਉਣ, ਅਤਿ ਕਠਨ ਜਾਂ ਅਸੰਭਵ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ| ਏਸੇ ਕਰਕੇ ਜਗਿਆਸੂਆਂ ਦੀ ਆਮ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ‘ਪਾਠ’ ਜਾਂ ਸਿਮਰਨ ਕਰਦਿਆਂ ਹੋਇਆਂ ਮਨ ਨਹੀਂ ਟਿਕਦਾ|

ਪਾਰੇ ਵਾਂਗ ਚੰਚਲ ਬਿਰਤੀਆਂ ਨੂੰ ਜਨਮਾਂ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਮੁਖੀ ‘ਖਿੰਡਣ’ ਤੇ ‘ਦੌੜਨ’ ਦੀ ‘ਆਦਤ’ ਪਈ ਹੋਈ ਤੇ ਇਸ ਪੱਕੇ ਹੋਏ ਸੁਭਾਉ ਦੇ ‘ਉਲਟ’, ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅੰਤਰ ਮੁਖੀ ਇੱਕਠੀਆਂ ਕਰਕੇ, ਸ਼ਬਦ-ਸੁਰਤ ਵਿਚ ਜੋੜਨਾ ਜਾਂ ‘ਇਕਾਗਰ ਚਿਤ’ ਹੋ ਕੇ ਸਿਮਰਨ ਕਰਨਾ ਔਖਾ ਹੈ|

ਪਰ ਅਸੀਂ ਬਾਹਰਮੁਖੀ ਧਾਰਮਿਕ ਕਰਮ-ਕਿਰਿਆ ਤੇ ਦਿਮਾਗੀ ਗਿਆਨ ਦੀਆਂ ਉਕਤੀਆਂ-ਜੁਗਤੀਆਂ ਤੇ ਿਲੌਸਫੀ ਦੇ ਜੰਗਲ ਵਿਚ, ਇਤਨੇ ਭਟਕ ਚੁਕੇ ਹਾਂ, ਕਿ ਸਤਿਗੁਰਾਂ ਦੇ ਤਾਕੀਦੀ ਉਪਦੇਸ਼, ‘ਨਾਮ ਸਿਮਰਨ’ ਤੋਂ ਦੁਰਾਡੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਾਂ ਜਾਂ ਉਕਾ ਹੀ ਭੁੱਲ ਗਏ ਹਾਂ-